ĐỀN MẪU SINH HẢI DƯƠNG

  -  
Di tích Đền Sinh – đền rồng Hóa tọa lạc trên sườn núi Ngũ Nhạc làng An Mô xã Lê Lợi thị làng mạc Chí Linh. Đền là 1 trong những công trình kiến trúc cổ, tựa lưng vào núi Ngũ Nhạc nhìn ra phía Đông Bắc giữa không bến bờ cây rừng xen lẫn phần nhiều đồi vải thiều xum xuê. Đền Sinh thờ địa điểm sinh, đền Hóa thờ địa điểm hóa của tướng quân Chu Phúc Uy – cục cưng thời chi phí Lý ( 544)
*

1.Huyền thoại:Di tích Đền Sinh – đền Hóa nơi trưng bày trên sườn núi Ngũ Nhạc xóm An Mô buôn bản Lê Lợi thị xãChí Linh. Đền là một trong những công trình bản vẽ xây dựng cổ, tựa sườn lưng vào núi Ngũ Nhạc chú ý ra phía Đông Bắc giữa không bến bờ cây rừng xen lẫn hầu hết đồi vải vóc thiều xum xuê. Đền Sinh thờ vị trí sinh, đền Hóa thờ địa điểm hóa của tướng tá quân Chu Phúc Uy – cục cưng thời chi phí Lý ( 544)Đền Sinh -đền Hóa (đền chủng loại Sinh – Thánh Hóa)ngày nay còn mang tên là đền rồng Thánh Phi Bồng, thường Thánh An tế bào nay thuộc làng mạc Lê Lợi – thị xãChí Linh cách chùa Côn tô chừng 1 km về phĩa bắc. Đền sinh sống trên sườn núi Ngũ Nhạc, thân rừng cây bát ngát. Đó đây gồm có khối đá kỳ dị bên suối nước ngầm tung rì rầm trong thâm tâm đất hòa thuộc tiếng thông reo vi vu. Trên mặt suối phần đông viên cuội to được thời hạn và nước suối mài nhẵn chồng xếp lên nhau. Xa xa bên trên đỉnh núi, thập thò vài miếu cổ ẩn bên trong làn mây trắng dịu bay. Cảnh tượng này khiến người ta nghĩ tới những sự tích thần bí. Sách Lĩnh nam giới chích quái,Đại Nam tuyệt nhất thống chíđã ghi:Ở xã An tế bào thị xãChí Linh, địa đầu xã này có một quả núi dường như bình phong. Ở đó có một tảng đá rộng bởi hai cái chiếu, trọng điểm nứt ra một hố rộng chừng một thước. Khối đá kết nổi này phần như thế nào có vóc dáng người mẹ trong tư thế sinh nở. Tương truyền từ lâu trẻ chăn trâu tập hợp ở chân núi nghe có tiếng trẻ khóc, mang đến nơi thấy một em nhỏ xíu ngồi ở chỗ đá nứt, tiếng như chuông đồng. Trẻ em mục đồng lấy tay làm cho kiệu, mang nón làm cho lọng, mang khăn làm cờ, rước về làng. Trên phố đi, bỗng nhiên trời nổi mưa to gió lớn, em bé bỏng ấy cất cánh thảng lên không, nghe tất cả tiếng nói vọng lại: “Ta là thần Phi Bồng hạo Thiên giáng hạ, nay bị lộ hóa về trời”. Tín đồ địa phương lấy làm kinh dị lập đền thờ. Nơi Mẫu bà bầu Thạch Linh hiện ra em nhỏ nhắn lập Đền Sinh, địa điểm em bé nhỏ hóa về trời lập đền Hóa.

Bạn đang xem: đền mẫu sinh hải dương

2. Thần tích:
*

Theo thần tích trên một tờ bia khắc vào thời gian cuối thời Nguyễn tại đền Sinh, thì Phi Bồng lại là 1 trong những tướng quân, sống vào cầm kỷ máy 6, người bản trang An Mô, có công kháng giặc cứu vớt nước, đươc dựng miếu thờ. Trải trải qua không ít thế kỷ, tiểu truyện của Phi Bồng tướng tá quân đã được thần thánh hóa nhiều cụ thể để thêm sự huyền ảo, thiêng liêng cân xứng với tín ngưỡng của fan Việt:Ngày xưa ngơi nghỉ trang An Mô, tất cả một fan họ Chu, tên Thức, vợ là Hoàng Thị Ba, hiệu là Diệu La, gia đình phong lưu giữ phú quý. Vợ chồng vốn là tín đồ lương thiện, chuyên tâm làm cho phúc, tận tuỵ hành nhân, lấy nghề nông có tác dụng chính. Ông bà tuổi đã tăng cao mà chưa có con nối dõi tông đường, nên hàng ngày vợ ông xã làm phúc, cầu sinh, mong mỏi có nhỏ kế tự. Một hôm mang lại chùa ngôi trường Liêu bày lễ nghi ước phật, ước tiên rồi ngủ lại chùa. Sáng hôm sau trở về, vừa ra mang đến cửa chùa thấy một dấu chân. Hoàng Nương dậm lên, lốt chân tự biến. Từ kia Hoàng Nương thấy trong bạn khoan khoái kỳ lạ thường. Chim chóc cũng cho hót mừng vợ ông chồng đã hợp vệt chân thần. Ngày tròn mon đủ đến giờ ngọ ngày 05 tháng 5 năm Ngọ, tự nhiên trời đất về tối sầm, mưa gió dữ dội, mùi thơm đầy nhà, thụy khí huy hoàng. Đến giờ đồng hồ Thân, thai nhi gửi động, một cậu bé bỏng ra đời, phương diện như mặt trời mùa hạ. Cậu bé cất giờ khóc, tự nhiên và thoải mái trời đất xoay vần, cây cối chuyển cồn rồi trời quang, mây tạnh khiến cho mọi tín đồ lấy làm lạ.Sinh được trăm ngày dung mạo cậu nhỏ nhắn khôi kỳ tưởng như trong mộng, phụ huynh đặt tên là Hạo, từ Phúc Uy. Tháng ngày trôi qua, cậu nhỏ xíu thường ngồi vào phòng yên lặng xay ngẫm văn chương, đêm tối luyện võ, thảo binh thư. Rồi số đông kinh sách những thông hiểu. Năm 15 tuổi, cha mẹ qua đời, Uy Công phục tang hết sức hiếu kính. Dân làng chỉ ra rằng thần thánh nên người nào cũng nghe theo.Năm 19 tuổi. Uy Công nổi tiếng nhân vật cái thế. Bấy tiếng Lý phái mạnh Đế (TK6) khởi nghĩa nghỉ ngơi An Thảo kháng quân Lương đô hộ, Phúc Uy liền dấn mình vào nghĩa quân, được phái nam Đế phong là Phi Tướng, sau lại gia phong Uy Vũ đại tướng tá quân, trấn thủ xứ Hải Dương. Lúc giặc phương bắc xâm lấn nước ta, Lý phái mạnh Đế cử ông trấn giữ Bắc đạo, ông mang đại binh mang đến cự chiến. Quân giặc qua gần kề như nêm, cờ cất cánh rợp trời, kháng cự tàn khốc với quân ta trên sông Thiên Đức. Quân ta phải rút về trấn duy trì Việt Yên. Ông quyết tử tại đây ngày 11 tháng 8.Đến triều hậu Lý, Lý Thái Tông (1028 – 1054) đi dạo ở miếu Cổ Pháp, bên sông Thiên Đức, hỏi tín đồ già new biết sự tích Phi Bồng liền cho đắp tượng, dựng đền, cho tất cả những người trông nom, bái phụng, lại ban sắc“ Thượng đẳng thần”sau lại gia phong cho danh hiệu:“Hạo Thiên Phi Bồng”.Khi đánh dẹp giặc Chiêm Thành, Thái Tông tiếp tục chiến thắng, người nhận định rằng do Phi Bồng ngầm giúp.Thời nai lưng khi giặc Nguyên xâm chiếm (thế kỷ 13) trằn Hưng Đạo cũng từng cầu đảo trước miếu Phi Bồng với ông cảm thấy linh thiêng hiển ứng.Đền Sinh ở An Mô ngày này tương truyền là nơi sinh ra Chu Phúc Uy, giải pháp đền chừng 700 m về phía tây bắc là thường Hóa, tương truyền là chỗ ông từ trần sau những năm tháng trận mạc. Gần đền Sinh là phần đa miếu thờ theo tín ngưỡng truyền thống, tạo nên không gian di tích lịch sử được rộng mở.3. Đền thờ:
*

Trải qua bên trên một ngàn năm lịch sử, biết bao trận đánh tranh và dịch chuyển xã hội, sự tích và huyền thoại Phi Bồng tướng mạo quân vẫn được bảo đảm trong ký ức quần chúng ta từ cụ hệ này sang cố kỉnh hệ khác. Những di tích cũng được giữ gìn với không kết thúc tôn tạo. Đền Sinh cúng Đức Quốc chủng loại Thạch Linh – Hoàng Thị Ba, thường Hóa cúng Hạo Thiên Phi Bồng đại tướng tá quân – Chu Phúc Uy là địa điểm ban phúc lộc đến dân lành.Căn cứ lịch sử hào hùng và thần tích thì đền Sinh – đền Hóa thành lập từ cố kỷ 11. Nhưng di tích hiện còn được tái sinh sản vào cố kỉnh kỷ 19 và thời điểm đầu thế kỷ 20.Đền Sinh xây dựng theo hình chữ Tam có 3 tòa liền nhau, phần hậu cung xây phủ lên khối đá kỳ lạ được biểu lộ trong huyền thoại. Ở đây gồm tượng mẫu – tượng bà Hoàng Thị Ba. Tại đền rồng còn những cổ vật với hai tấm bia nói về thần tích và quy trình trùng tu đền.Đền Hóa có vẻ ngoài và loài kiến trúc tương tự đền Sinh tuy thế quy mô to hơn trên một quần thể đất tương đối bằng phẳng. Trung từ tái sinh sản năm từ bỏ Đức Kỷ Mão (1879). Hậu cung gồm tượng tướng tá quân Chu Phúc Uy và các đồ tế tự có giá trị.Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa, Đền Sinh – thường Hóa trở nên nơi họp kín của cơ sở phương pháp mạng ( 1943- 1944). Năm 1947, đền rồng Sinh – đền biến thành nơi hội họp của các tổ chức phương pháp mạng tại địa phương. Cuối năm 1947, đầu năm 1948, xưởng quân khí của thị xã Chí Linh – phái mạnh Sách – ghê Môn đã chọn đền Hóa làm cho nơi cung ứng vũ khí. Trong chống chiến kháng chiến chống mỹ cứu nước (1969 – 1972) đền Sinh – thường Hóa là nơi tạm trú để đào tạo và giảng dạy và học tập của cán bộ, sv trường Đại học tập Lâm nghiệp.Xét về cảnh quan, loài kiến trúc, ý nghĩa lịch sử văn hóa và những sự khiếu nại trong thời kỳ cách mạng kháng chiến, Bộ văn hóa – tin tức đã ra đưa ra quyết định số 295/ QĐ – BT ngày 12 tháng 12 năm 1994 xếp hạng khu di tích lịch sử đền Sinh – đền rồng Hóanhằm bảo tồn một di sản văn hóa, một cảnh đẹp tự nhiên, mở rộng không gian du ngoạn và nội dung thăm quan cho khác nước ngoài khi mang đến với mảnh đất nền Chí Linh.Đền Sinh vốn bắt nguồn từ một sự tích lịch sử, nhưng quá trình tồn tại người xưa đã gửi vào nhiều yếu tố truyền thuyết thần thoại để ưa thích nghi với tín ngưỡng của dân tộc. Du khách đến đền Sinh, đền Hóa sẽ tiến hành đắm mình vào một không gian kỳ diệu, lắng tai tiếng đàn tranh dìu dặt hòa quyện với âm thanh êm ái của gió ngàn và tiếng hát chầu văn say sưa, ngọt ngào, sôi nổi.Hãy cho với đền Sinh, thường Hóa để thưởng thức những tinh hoa văn hóa dân gian.3. Phong tục, lễ hội:Ngày nay tại đền rồng Sinh, đền Hoá, thường niên cứ đến tháng Năm và tháng Tám âm lịch. Vùng đất An mô lại náo nhiệt, tưng bừng mang đến không khí vào hội.Lễ hội mon năm là tiệc tùng, lễ hội chính tại thường Sinh, thường Hoá. Từ bỏ khắp các mọi miền non sông khách hành mùi hương về với tiệc tùng, lễ hội đền Sinh, đền rồng Hoá, sở hữu theo phần nhiều tâm tư, đều ước nguyện của bản thân mình để về cùng với chốn trọng tâm linh. Tại lễ hội đền Sinh, đền Hoá ngoài những nghi lễ bắt buộc, hay niên còn có nhiều hiệ tượng nghi lễ thiêng liêng mang tính chất đặc trưng, tiêu biểu mà không một di tích nào bao gồm được. Đó là lễ đón nhẵn Thánh, lễ ban khước, hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh...

Xem thêm: Khu Ổ Chuột Ở Tphcm - Khu Nhà Ổ Chuột Độc Nhất Tại Trung Tâm Sài Gòn

Về phần lễ:- Ngày 6/5 là lễ Cáo Yết: với ý nghĩa sâu sắc xin phép đức Thánh được mở hội ngày- Ngày7/5 làlễ Mộc Dục (tắm tượng) tiếp đến là lễ An Vị tượng.- đêm ngày 7/5 mở đầu hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh.- vào giờ Dần, ngày 8/5 là lễ đón bóng ThánhLễ đón bóng được ra mắt ở cả tại nhì đền, để tưởng niệm ngày Sinh và Hoá về trời của đức Thánh . Chuẩn bị đến giờ đón bóng, không khí trang nghiêm hồi hộp mong đợi giờ tương khắc đức thánh giáng sinh. Sau cha hồi trống chiêng điểm, một già làng đại diện thay mặt lên thắp nhang và đọc văn đón trơn Đức Thánh. Biểu hiện hôm nay đức thánh vẫn giáng sinh. Sau khi đọc văn đón láng thì nghi lễ thả đèn trời nhằm tiễn chân Đức Thánh cũng khá được diễn ra. Đây là một nét xin xắn đặc trưng của liên hoan đền Sinh, đền rồng Hoá. Thả đèn trời với chân thành và ý nghĩa tượng trưng cho hình hình ảnh đức Thánh giáng Sinh với Hoá vế trời.Ngoài nghi lễ đón bóng cùng thả đèn trời trong lễ hội tháng Năm tại Đền Sinh, Đền Hoá là lễ ban khước áo Thánh áo Mẫu mang đến c¸c quý vị đại biểu, mang lại dân thôn bạn dạng hạt, cùng phần đông quý khách thập phương, những người dân nhất chổ chính giữa với Thánh cùng với Mẫu. Theo quan tiền niệm thì các ai có mặt trong khoảng thời gian ngắn linh thiêng của lễ đón bóng Thánh ngày 8/5 sẽ là một suôn sẻ nhưng nếu nhận đượclộc khước Thánh, khước chủng loại thì đó còn là một điều quý hiếm và thiêng liêng hãn hữu có sẽ được ban lộc, ban tài, mong được ước thấy trong cả một năm. Khước của Thánh của mẫu mã như một chiếc bùa hộ mệnh luôn luôn phù hộ và bịt chở cho mỗi người, chính là lá bùa chổ chính giữa linh sở hữu đầy tinh thần mà ko phải ai ai cũng may mắn bao gồm được.Sau lễ đón bóng, lễ ban khước là lễ rước truyền thống, lễ thắp hương thể hiện lòng ngưỡng mộ, thành kính của toàn cục nhân dân đối với công lao của đức thánh An Mô đang linh ứng giúp sức và bảo vệ cho dân buôn bản ngàn đời nay được ấm no,hạnh phúc. Điều này góp thêm phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng từ hào dân tộc bản địa của mỗi con người việt nam Nam.Hoà thông thường không khí của phần lễ, thì các hoạt động vui chơi của phần hội cũng ra mắt rất sôi động. Với những trò đùa dân gian truyền thống lịch sử như: Đấu vật, kéo co, cờ ngưòi, chọi gà…Biểu diễn các làn điệu cổ như: Hát chầu văn, hát chèo, quan bọn họ Bắc Ninh. Những giải giao hữu thể thao như: mong lông, láng bàn, bóng đá...Tất cả những hoạt động chơi nhởi giải trí này đã thu hút hàng chục ngàn người tham gia.Trải qua hàng ngàn năm, phần đông các phong tục lễ hội đặc sắc và đặc biệt vẫn được quần chúng nhiệt tâm lưu lại và để lại như: Tục hát chầu văn dâng Mẫu, dưng Thánh, cúng lễ bởi lợn đen xôi trắng, thiếu nữ không được vào trong cung cấm, dưng lễ vào cung cấm chỉ bao gồm lễ chay; những người ăn giết chó, đi viếng đám ma không vào lễ đền;kiêng cần sử dụng tên huý nhị chữ “Phi Bồng”...4. Hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh tại lễ hội đền Sinh, thường Hoá:Hát văn diễn xướng hầu Thánh thực sự là 1 trong những họat động văn hóa truyền thống tâm linh. Trong những năm gần đây, vận động văn hóa vai trung phong linh này đã dần được thân yêu nghiên cứu. Được sự độc nhất trí của Sở văn hóa thông tin thể thao và du ngoạn Hải Dương, ủy ban nhân dân thị xãChí Linh, Ban tổ chức liên hoan tiệc tùng đền Sinh – đền rồng Hóa đã tổ chức hội thi “ Hát văn diễn xướng truyền thống” với chân thành và ý nghĩa góp phần duy trì gìn, bảo tồn và vạc huy hồ hết giá trị của di sảnvăn hóa phi đồ gia dụng thể này. Cuộc thi còn là một sân chơi để các thanh đồng thể hiện tài năngvà phía cho vận động văn hóa này đạt tới mức những cực hiếm chân – thiện – mĩ lành mạnh, một số loại trừ color mê tín, dị đoan,góp phần bảo tồn, làm trong sạch đạo mẫu mã vốn rất đỗi thiêng liêng trong trái tim thức của người việt từ ngàn đời nay.Xuất phát từ những ý nghĩa sâu sắc sâu dung nhan ấy, trong thời gian gần đây, những cơ quan, tổ chức đã đi sâu nghiên cứu về chuyển động “ Hát văn diễn xướng truyền thống” nhằm chắt lọc, bảo tồn những quý hiếm của nét văn hóa truyền thống dân gian sở hữu đậm màu sắctâm linh này.Được phép của Sở văn hóa truyền thống thông tin thể dục thể thao và du lịch Hải Dương, ủy ban nhân dân thị xãChí Linh, Ban tổ chức tiệc tùng, lễ hội đền Sinh – đền rồng Hóa phối phù hợp với trung tâm UNESCO văn hóa truyền thống Đông Bắc tổ chức hội thi “ Hát văn diễn xướng truyền thống”.Hội thi diễn xướng hầu thánh ở đền Sinh, đến Hoá được ra mắt từ vào tối mùng 7 mon 5 đến đêm ngày 12 tháng5 âm lịch, hoặc từ vào đêm mùng 10 tháng tám đến vào đêm 15 tháng tám dưới sựthẩm định của ban tổ chức lễ hội, ban giám khảo, ban nghiên cứu đo lường và tính toán . Nội quy của hội thi được công cụ rất cụ thể và nghiêm ngặt: không được tung tiền trong những khi hầu, không được mượn nhẵn Thánh để truyền phán nhảm nhí giỏi yểm tà bắt ma, xiên lềnh lên đai, thắt cổ…. Mỗi canh hầu thi không thật hai tiếng, thanh đồng tự chọn 5 mang lại 7 giá bán đồng để diễn xướng. Trong ko gian, màu sắc lung linh, huyền ảo những thanh đồng hoá thân vào bóng những vị thánh trong điện thờ mẫu mã để gần cạnh quỷ trừ tà ban tài tiếp lộc cho bé nhang đệ tử và du khách thập phương. Khoảng thời gian rất ngắn thăng hoa nhất là lúc những vị Thánh tích hợp thanh đồng trong những điệu múa xoay cuồng, trong những lời ca giờ hát ngọt ngàocủa những cung văn, thanh đồng và toàn bộ cơ thể xem nhưchìm đắm trong cảnh bồng lai, hầu như lo âu, vất vả trăn trở nghĩ kỹ của cuộc sống thường ngày đời thường bỗng nhiên tan biến. Một không gian thần tiên, vi diệu lan toả khắp đền Sinh đền rồng Hoá.Hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh tại đền Sinh, đền Hoá được nhận xét là một hội thi thành công, đem về nhiều giá bán trị: giá trị trọng tâm linh, cực hiếm tinh thần, quý giá văn hoá, quý hiếm nghệ thuật, cực hiếm nhân văn. Thi Hát văn diễn xướng hầu Thánh đóng góp thêm phần vào câu hỏi bảo tồn và nghiên cứu và phân tích một mô hình văn hoá thẩm mỹ và nghệ thuật dân gian truyền thống, một loại hình văn hoá phi vật dụng thể của dân tộc.4. Thực trạng di tích ,quá trình tu bổ tôn tạo, xây dựng quá trình tiếp theo.

Xem thêm: Đường Đi Núi Bà Đen Như Thế Nào Không? Sổ Tay Cẩm Nang Du Lịch Núi Bà Đen

Di tích đền Sinh đền rồng Hoá có từ hết sức sớm, trải qua thăng trầm của lịch sử vẻ vang đến ni di tích đã bị xuống cấp cho nặng nề. Số đông năm vừa mới đây được sự quan lại tâm của các cấp những nghành, đặc biệt là ngành Văn Hoá đã chỉ huy và giải đáp kịp thời cần nhiều hạng mục của di tích lịch sử đã được tiến hành thay thế sửa chữa và tôn tạo:-Năm 1985 thay thế sửa chữa tiền tế đền Hoá-Năm 1987 xây cổng thường Hoá-Năm 1990 phát hành cột xi măng đỡ mái sau đền Hoá-Năm 1992 lát gạch ốp men toàn bộ nội tự thường Hoá. Thành công xuất sắc nhất là ban cai quản di tích đã sản xuất và mở tuyến đường bê tông 1,5 km vào di tích lịch sử và nhiều công trình xây dựng khác.-Từ năm 2004 đếnnăm 2007 xây dừng môt số công trình xây dựng như: hậu cung , miếu quan liêu Sơn Thần trên đền Sinh, desgin bình phong đá, rồng đá thường Sinh, đường lên Lầu Cô,bể nước. Tổng ngân sách chi tiêu xây dựng trong cha năm là hơn hai trăm triệu đồng.-Ngoài ra BQLDT còn tiêp nhận hàng nghìn hiện trang bị khác như: Câu đối, chén bát hương, hoành phi, cửa ngõ võng, lư hương, hạc thờ, lộc bình, chuông đồng, cột cờtrị giá bán hơn 300 triệu đ và các đồ thờ có giá trị khác.-Bên cạnh những thành quả đó đã có được bqldt đã thực hiện quy hoạch toàn diện và tổng thể và thực hiện tu sửa, xây dựng những công trình cần thiết để vừa bảo tồn và vạc huy chức năng di tích, vừa đáp ứng được các nhu cầu của khách hàng tham quan. Vào tháng 7 năm 2009 Ban thống trị di tích Chí Linhđã tiến hành tu sửa cung cấm thường Hoá, lát lại toàn thể gạch cổ trong nội từ bỏ đền, lát gach sảnh trong cổng nghi môn trị giá công trình lên đến 600 mang đến 700 triệu đồng.-Trong năm 2010 - 2011 sẽ thực hiện mở rộng cung cấm thường Sinh, tu sửa không ngừng mở rộng lầu Cô bé bỏng Thạch Bàn với quy mô lớn, mở rộng nhà chi phí tế thường Sinh xuống tận sảnh trước cửa ngõ đền.Khu di tích lịch sử Đền Sinh – Đền Hóamong được sự hỗ trợ thiện tâm của không ít tấm lòng quà trên khắp hồ hết miền non sông để di tích ngày một khang trang, tố hảo hơn, mãi là địa chỉ cửa hàng tâm linh cho những thế hệ con người.